Cúng sao giải hạn, tranh thủ “hối lộ” thần linh.

11/02/2014 11:38
Tường Vân

(Kênh 13) – Từ những niềm tin tín ngưỡng thuần túy, con người đang dần biến lễ cúng sao giải hạn trở thành “mốt”, thành phong trào.

Đi tìm nguồn gốc của lễ cúng sao giải hạn.

Cúng sao giải hạn là tập tục tồn tại khá lâu trong cộng đồng người Việt. Xuất phát điểm ban đầu của tập tục này là từ Lão giáo Trung Hoa nhưng hầu hết mọi người đều nghĩ nó là của Phật giáo.

Người xưa cho rằng: mỗi người vào mỗi năm sẽ có một một ngôi sao chiếu mạng, có sao tốt, có sao xấu. Cùng một tuổi, cùng một năm nhưng nam giới và nữ giới sẽ có sao khác nhau. Nếu gặp sao tốt thì “vạn sự như ý”, hạnh phúc tràn đầy, còn nếu bị sao xấu chiếu mệnh thì sẽ gặp nhiều tai họa, vì thế, phải cúng sao giải hạn để được an lành.

cung-sao-giai-han-tranh-thu-hoi-lo-than-linh3

9 chòm sao theo quan niệm của người Á Đông.

Có 9 chòm sao thay nhau cai quản con người, đó là: Thái Dương, Thái Âm, Thái Bạch, Mộc Đức, Thủy Diệu, Vân Hớn, Thổ Tú, Kế Đô và La Hầu. Trong đó, các sao nặng là Thái Bạch, Kế Đô, La Hầu, Vân Hớn. Dân gian vẫn truyền tai nhau những câu như: “Thái Bạch hết sạch cửa nhà” hay “nam La (sao La Hầu), nữ Kế (Kế Đô)”.
Người người, nhà nhà rủ nhau đi cúng sao giải hạn.

Đi đến bất cứ một đền chùa nào vào mùa rằm tháng Giêng, người ta có thể dễ dàng nhìn thấy những bàn đăng ký cúng sao giải hạn mọc lên trong khu vực hành lễ, kèm theo đó là tấm bảng tính sao hạn nam nữ, giấy đăng ký, hay hướng dẫn cúng sao giải hạn.

Tại chùa Phúc Khánh (Đống Đa, Hà Nội), ngôi chùa vốn nổi tiếng về việc làm lễ cầu an và giải hạn lúc nào cũng đông nghịt người. Sân chùa không đủ chứa xe, người dân quanh khu liên “khoanh vùng” luôn một dãy phố Tây Sơn, trưng biển trông giữ xe.

Hiện tượng này lặp lại ở nhiều ngôi chùa trên địa bàn Hà Nội như chùa Láng, chùa Trấn Quốc,… , Theo tìm hiểu, phí tiến hành lễ cúng sao giải hạn dao động từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng/ người. Có những người bỏ ra hàng triệu đồng chỉ để cùng sao giải hạn cho cả nhà. Có những cơ quan, doanh nghiệp thì thuê hẳn “thầy” về cúng ngay tại cơ quan với chi phí lên đến hàng chục triệu đồng.

“Năm nào nhà mình cũng cúng sao giải hạn ở chùa Phúc Khánh. Các con mình hay nói đùa là đi đến cửa Phật mà như chuẩn bị ra trận, trang bị từ đồ ăn, nước uống đến ghế ngồi, rồi chật vật lắm mới len vào được để cúng. Có năm, gần 12h đêm mình mới từ chùa về nhà. Mệt lắm, nhưng “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, thôi thì yên ổn về mặt tinh thần để còn làm ăn” – Chị Tuyến ở Từ Liêm, Hà Nội cho biết.

cung-sao-giai-han-tranh-thu-hoi-lo-than-linh2

Nghẹo đầu để xem năm sinh, tuổi của người thân ứng với sao nào để đặt lễ mua sao giải hạn.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hùng Vĩ, cúng sao giải hạn là một tín ngưỡng tổng hợp của Đạo giáo, Phật giáo, Nho giáo và tín ngưỡng dân gian. Nó cùng nhau tồn tại hàng nghìn năm nên có sự giao hòa khó phân xuất. Điều quan trọng nhất là cách chúng ta ứng xử với nó như thế nào.

Bản thân người dân đổ xô lên chùa cúng sao giải hạn là xuất phát từ tâm lý “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Ban đầu là tìm sự bình yên về mặt tinh thần, mong cho gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc, vạn sự như ý,… nhưng trong thời gian gần đây, tập quán này đã có những biến tướng khác đi.

Cúng sao giải hạn trở thành “hối lộ” thần linh.

Ngày nay, khi phải vật lộn với những khó khăn, áp lực, con người càng quan tâm đến vấn đề tâm linh, đặc biệt là khi gặp rủi ro trong làm ăn, buôn bán, trong thi cử,… hay thậm chí là “rủi ro” về tình duyên. Chính vì thế mà một số những nghi lễ đã mất đi ý nghĩa ban đầu, trong đó có lễ giải hạn.

Tập tục cúng sao giải hạn hiện nay đã và đang bị lạm dụng, khiến các nghi lễ trở nên rườm rà, tổ chức bừa bãi, khiến cho chốn thanh tịnh như đền chùa trở thành nơi xô bồ, ồn ào. Không ít người đến cửa Phật mang theo những mong muốn “thực tế”, với những khoản lễ lạt hậu hĩnh vì nghĩ rằng “lễ càng to thì phúc càng lớn”.

cung-sao-giai-han-tranh-thu-hoi-lo-than-linh4

Sau khi ghi tên cúng sao giải hạn, người dân đặt lệ tại hòm công đức. Giá chung là 100.000 đồng/sao giải hạn.

Theo sư trụ trì một ngôi chùa nổi tiếng tại Hà Tây (cũ) cho biết, trong đời sống tâm linh hiện nay có hiện tượng nhiều cơ sở tôn giáo lợi dụng sự cuồng tín của những người giàu giành “thời điểm vàng”, “địa điểm vàng” để họ làm lễ. Hiện tượng này xuất phát từ việc một số người đang muốn giành giật phước lộc ở đền chùa về cho bản thân mình. Họ tham vọng, độc chiếm sự ủng hộ, sự bảo vệ của thánh thần dành riêng cho mình. Họ không xuất phát từ cái tâm mà từ lòng tham của bản thân. Tại một số ngôi chùa, nhà sư hoạt động tâm linh theo kiểu “tiền tươi thóc thật”, các nghi lễ dần dần “được” thương mại hóa.

Người dân cứ vung tiền không biết mệt mỏi cho những buổi lễ cúng sao giải hạn, người này đua với người kia đã tạo nên tình hình phức tạp như hiện nay. Không ít người nghĩ đơn giản rằng, cúng một ít lễ vật, bỏ ra một ít tiền để mua sự bình an mà không biết rằng hành động đó giống như đang “hối lộ” thần linh.

Chưa kể đến việc những kẻ xấu lợi dụng sự chen lấn của người đi chùa để thực hiện các ý đồ xấu như móc túi của đệ tử thập phương, hay sự xuất hiện ngày càng nhiều hiện tượng khấn thuê, thậm chí còn lan truyền những thông tin gây hoang mang cho người dân.

Tạm kết.

Tín ngưỡng văn hóa tâm linh là một phần đời sống của người Việt, giúp cho con người sống đẹp hơn, tốt hơn. Tuy nhiên, khi niềm tin ấy trở nên thái quá, nó sẽ trở thành gánh nặng đối với đời sống xã hội. Lễ cúng sao giải hạn là tập tục mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhưng hiện nay, nó đã không còn nguyên giá trị ban đầu. Khi con người ngày càng bị chi phối bởi nhiều thứ, ngày càng có nhiều tham vọng hơn thì sự cuồng tín này còn tiếp diễn đến đâu?

(Xã Hội)

Bình luậnViết cảm nhận

Mới nhất
TopTrong ngày
TopTrong tuần